BVLOS over zee: 10 kilo chocolade per drone

Je werkt drie weken op een schip midden in een windpark, 120 kilometer uit de kust. Geen supermarkt, geen bakker, alleen grijs water en turbines. Dan landt er een drone op het dek, iemand haalt er een doos uit, en in die doos zit 10 kilo chocolade. Niemand aan boord heeft hem zien aankomen, en ook de piloot op het vasteland kon hem de hele vlucht niet zien. Dat heet BVLOS, vliegen buiten het zicht van de piloot, en het is het echte nieuws van deze vlucht.

De drone vertrok van Norden Airfield in Noord-Duitsland en vloog ongeveer 120 kilometer over de Noordzee naar de Bibby WaveMaster Horizon. Dat is een servicevaartuig voor de windparken Hohe See en Albatros. Na het lossen vloog hij terug naar de wal. De hele vlucht was bijna 250 kilometer en duurde minder dan drie uur, meldt Dronewatch.

Volgens Vincenz Schneider van windparkexploitant EnBW is het voor zover bekend de eerste keer dat een drone vanaf het Duitse vasteland een schip in de Duitse Bocht bereikt, daar lading aflevert en weer terugvliegt. Let op die drie woorden “voor zover bekend”. Het is een claim van een betrokken partij, geen telling van een toezichthouder. Wie het drone nieuws over zee bijhoudt, weet dat de Britten al verder vlogen. Op 11 juli vloog Flylogix volgens Dronewatch BVLOS van Shetland naar het Noorse platform Statfjord B en terug, zo’n 537 kilometer. Die drone mat daar methaan en leverde niets af. Het verschil zit dus niet in de afstand, maar in de doos op een varend schip.

Van 180 kilometer testen naar 250 kilometer met een doos

Het is niet de eerste lange dronevlucht boven de Duitse Bocht. Op 5 december 2024 meldde Fraunhofer IFAM dat het samen met Droniq van Cuxhaven naar Helgoland en terug had gevlogen. Zet je die twee naast elkaar, dan zie je wat er in bijna twee jaar is veranderd.

• Gemeld december 2024. Cuxhaven, Helgoland en terug: 180 km. Drone: HAS S360 Mk.II met vaste vleugel, maximaal 5 kg lading. Afgeleverd: niets, de systemen werden getest.
• September 2026. Norden, schip in het windpark en terug: bijna 250 km. Drone: Skyways V2, hybride VTOL, maximaal ca. 14 kg. Afgeleverd: 10 kg op een varend schip.

Bronnen: persbericht Fraunhofer IFAM (5 december 2024) en Dronewatch (29 september 2026). Maximale lading Skyways V2 volgens de fabrikant.

Het grootste verschil zit in wat er werd afgeleverd. In 2024 ging het om bewijzen dat je veilig tussen het gewone vliegverkeer door kunt. Nu landt de drone op een schip en stijgt hij weer op. Daarvoor heb je verticaal opstijgen nodig, en dat kan de Skyways V2: acht elektromotoren voor opstijgen en landen, een brandstofmotor voor de vlucht zelf.

Gemiddeld zo’n 80 km/u, met een derde van het bereik

De bronnen geven genoeg om een paar dingen zelf uit te rekenen.

1. Snelheid: bijna 250 kilometer in minder dan drie uur is gemiddeld zo’n 80 km/u of meer. Daar zit het landen en lossen op het schip nog in, dus in de lucht ging hij harder.
2. Bereik: 250 van de ongeveer 720 kilometer die Skyways opgeeft, is ruim een derde. Er zat dus flink wat marge in, of je nu een omweg moet vliegen of wacht tot het dek vrij is.
3. Lading: 10 van de ongeveer 14 kilo is ruim 70 procent van wat de V2 volgens de maker mag meenemen. Dat is een echte proef, geen lege doos.

Ter vergelijking: de medische drone tussen Isala Meppel en Zwolle vliegt 22 kilometer per rit. Alleen de heenvlucht naar het schip was al ruim vijf keer zo lang.

De chocolade is de grap, de BVLOS-ervaring is het doel

Niemand gaat chocolade per drone naar een windpark sturen. Schneider zegt het zelf: het gewicht was belangrijker dan wat er in de doos zat. In het echt gaat het om een reserveonderdeel of gereedschap dat met spoed nodig is, terwijl het schip niet kan wachten op het volgende bevoorradingsmoment. Of als er geen helikopter beschikbaar is.

Wij vinden de regelkant hier interessanter dan de techniek. EnBW zegt dat proeven als deze nodig zijn om ervaring op te doen met veilige BVLOS-vluchten in het Duitse deel van de exclusieve economische zone. Dat is zee buiten de territoriale wateren, waar het regelkader voor drones nog in ontwikkeling is. Een vlucht die werkt, geeft toezichthouders, verzekeraars en investeerders iets om naar te wijzen. Dat is meer waard dan de zoveelste demo boven een testveld. Het past in het rijtje drones voor bedrijven en inspectie dat steeds verder van de piloot af vliegt.

Achter de vlucht zit het Europese project DIOL, Develop Innovative Offshore Logistics. Fraunhofer IFAM leidt het onderzoek, DSV vloog de drone, Bibby Marine leverde het schip en EnBW met EOS de windparken. Het Interreg North Sea-programma betaalt mee.

Eén mooie vlucht zegt niets over november

Het verhaal komt van de partijen die het project doen. Er staat nergens bij hoe hard het waaide, hoe hoog de golven waren of hoeveel pogingen eraan voorafgingen. En er staat ook geen prijs bij. “Een alternatief voor de helikopter” klinkt goed, maar zonder kosten per vlucht kun je dat niet controleren.

Bij Isala zagen we wat wind doet. Daar was de drone een jaar lang 92 tot 95 procent van de keren inzetbaar, en harde wind was de hoofdreden om een vlucht te schrappen. Dat was boven land, over 22 kilometer. Op de Noordzee waait het vaker en harder. Hoe vaak zo’n offshore-drone in de winter kan vliegen, is precies het cijfer dat nu nog ontbreekt.

Mag jij zelf buiten zicht vliegen?

Kort antwoord: als hobbyist niet. In de open categorie vlieg je binnen zicht. BVLOS valt onder de specific categorie. Bij een Europees standaardscenario (STS) dien je een verklaring in. Vlieg je op basis van een vooraf opgestelde risicobeoordeling (PDRA), dan heb je een operationele autorisatie van de luchtvaartautoriteit nodig, zoals EASA uitlegt. Wil je weten waar jouw grens ligt, kijk dan waar je nu al mag vliegen met een drone en of je drone registreren bij de RDW al goed hebt geregeld. Dat laatste is voor bijna iedereen de eerste stap. Alleen een drone onder 250 gram zonder camera hoeft niet geregistreerd.

Over pakketjes op het land schreven we eerder bij pakketbezorging per drone. Daar is het probleem de buurt en het geluid. Op zee is het probleem het weer en de afstand.

De volgende doos moet een reserveonderdeel zijn

De chocolade was de eerste vracht. De proef wordt pas echt interessant als er een onderdeel in de doos zit waar een monteur op wacht, en als de drone ook vliegt op een dag met windkracht zeven. Pas dan blijkt of dit een logistieke route is of een mooie foto op een helidek.