Drones boven Sydney: 70 stranden in de gaten

Op het strand van Coogee, aan de oostkant van Sydney, zit elke dag een man met een hoed met brede rand naar een scherm te turen. Yurii Chuchenko is dronepiloot, en zijn scherm toont wat zijn toestel boven de oceaan ziet. Voorbijgangers brengen hem koffie. “Veel mensen komen langs om me te bedanken, soms krijg ik gratis koffie”, vertelt hij aan NRC, die hem bezocht. “Ze voelen zich veiliger doordat ik hier zit.”

De reden dat hij er zit, is rauw. Half juni beet een witte haai een 35-jarige vrouw in Coogee, een kleine dertig meter uit de kust. Ze werd gered door een strandwacht die toevallig op een supboard zat; haar arm moest worden geamputeerd. Sindsdien bewaakt de regering van New South Wales zo’n zeventig stranden in en rond Sydney met drones, elke dag van zeven uur ’s ochtends tot zeven uur ’s avonds. Het project heeft bijna 21 miljoen euro gekost. En de druk is echt: Australië telde dit jaar 58 haaienaanvallen, het hoogste aantal ter wereld, waarvan vier dodelijk. Gemiddeld zijn het er zo’n dertig per jaar met twee tot drie doden. “De afgelopen vier dagen hebben we twee keer het strand tijdelijk gesloten vanwege een haai”, zegt Chuchenko.

Waarschuwen is beschermen niet, en dat zegt de piloot zelf

De eerlijkste zin van het hele programma komt van de piloot zelf: “Maar ik kan ze niet beschermen, ik kan alleen waarschuwen.” Ons oordeel: dit is precies hoe je een drone-inzet moet neerzetten. Wie van deze programma’s verwacht dat ze incidenten voorkomen, verwacht te veel — een waarschuwing vertraagt het risico, ze heft het niet op. Maar wie de inzet afdoet als symboliek, rekent de twee gesloten stranden in vier dagen te licht. Bijna 21 miljoen euro koopt geen garantie; het koopt tijd tussen het dier in beeld en de mensen op het strand. Dat is de eerlijke deal, en de piloot zet er zelf zijn handtekening onder.

Wat mist een camera die op de golven kijkt?

En dan de kant van onszelf, want wij zien snel een drone als oplossing. De NRC-reportage beschrijft hoe hevige regenval de stranden rond Sydney met zoet water vulde, riolen deed overstromen en troebel water aantrekt waar vis op afkomt — en haaien mee. Een camera boven de golven kijkt aan de oppervlakte. Zonder zicht is het een lens boven een grijze zee, en dat is precies het deel van de klus dat in een persbericht niet staat. De eerlijkheid van “ik kan alleen waarschuwen” dekt ook dit: soms waarschuwt het beeld te laat. Wie dit programma puur als techniekverhaal leest, houdt geen rekening met het water zelf.

Geef je volgende vlucht boven water een kijker erbij

Wil je hier als piloot iets van meenemen, dan is het dit: geef een vlucht boven water een tweede persoon die alleen kijkt — niet stuurt, niet filmt, alleen kijkt. Dat is letterlijk het werk van Chuchenko, twaalf uur per dag, en de reden dat hij een haai ziet voordat een zwemmer hem voelt. Voor de basisregels bij vluchten boven publiek geldt wat we eerder uitlegden over droneveiligheid in simpele taal.

September start daar het seizoen, en de echte test

In Australië begint in september de lente en staat er vanaf dan op bewaakte stranden weer een vrijwillige strandwacht. Dan pas blijkt of de drones de teller van 58 aanvallen dit jaar kunnen breken, of dat ze vooral de angst bedaren — beide uitkomsten zeggen iets over wat deze inzet waard is. Lange-vliegtijd-drones voor kustbewaking zijn overigens geen Australisch experiment alleen: Portugal zet de AR5 van eigen bodem in voor zijn kust, zoals we eerder beschreven. Wie de ontwikkeling volgt, ziet het patroon: het nuttige drone-werk verplaatst zich van de spectaculaire klus naar het dagelijkse bewakings- en noodwerk, zoals bij de medische dronevluchten naar het Isala-ziekenhuis die tot 2027 doorlopen.