VRU-drone binnen 3 minuten bij de brand

Stel je een melding voor op een bedrijventerrein in Veenendaal, half acht ’s avonds. Rook boven een loods, verder weet niemand iets. De eerste tankautospuit is nog vijf minuten onderweg en in die vijf minuten heeft de bevelvoerder precies één ding: de tekst van de melder. Sinds dit voorjaar heeft hij daar iets bij gekregen, en dat iets vliegt.

De Veiligheidsregio Utrecht werkt sinds mei samen met het bedrijf Dronebotics om drones al aan het begin van een incident uit te sturen; volgens de VRU is zij de eerste veiligheidsregio van Nederland die het zo aanpakt. RTV Utrecht liep een dag mee. In het controlecentrum van Dronebotics zit vierentwintig uur per dag een dronepiloot. Komt er een melding binnen van het bedrijventerrein, dan is er volgens de VRU “binnen maximaal drie minuten” beeld van de locatie — niet alleen op de meldkamer, maar ook bij de eenheden die al rijden.

Drie minuten klinkt snel tot je nadenkt over wat er in die drie minuten gebeurt

De drones vliegen daar toch al. Ze patrouilleren een paar keer per week over de vijf bedrijventerreinen in Veenendaal, met een luidspreker die onbevoegden wegstuurt en een inspectierapport dat naar de parkmanagers gaat. De sprong die de VRU maakt, is dat diezelfde vloot nu ook naar meldingen mag. De drones hebben hittecamera’s, en dat is waar het voor de brandweer interessant wordt: hoe groot is de brand, zijn er slachtoffers, welke aanrijroute werkt.

Wat mij het meest opvalt zijn niet de branden maar de twee keren dat er níéts aan de hand bleek. Een melding van een autobrand bleek op de dronebeelden een motorstoring; de brandweer is niet gekomen. Bij iemand die onwel was geworden in een kraan liet de drone zien dat de persoon een meter boven de grond hing, en niet helemaal bovenin. Dat scheelt een compleet ander soort inzet.

Vijftien vluchten is geen bewijs, en de VRU is er zelf ook nog niet uit

Hier wordt het eerlijk. De drones zijn tot nu toe zo’n vijftien keer uitgevlogen; de proef loopt door tot vijftig inzetten. Vijftien gevallen op een bedrijventerrein waar sowieso al gepatrouilleerd wordt, is een aardige verzameling anekdotes en geen dataset. Nick van Schaik van de VRU formuleert het netjes: “We onderzoeken nu hoeveel meerwaarde de informatie voor ons heeft.”

En dan het punt dat onze eigen hoek liever niet hardop zegt. Wij dronefans roepen al jaren dat een drone-first-responder minuten wint, en we tellen daarbij altijd de spectaculaire kant: sneller ter plaatse, beter beeld, betere tactiek. Het interessantste getal in Veenendaal is het omgekeerde — hoe vaak de drone een uitruk voorkómt. Dat getal wordt in het bericht niet genoemd, en zolang dat zo blijft, is “we winnen drie minuten” een verkooppraatje met een mooi randje.

Een commercieel bedrijf als eerste ooggetuige

Nog iets om in de gaten te houden: het is Dronebotics dat vliegt, niet de veiligheidsregio. Een commercieel bedrijf, dat ook in de landbouw werkt en op meerdere plekken in het land droneboxen heeft staan, levert straks de eerste beelden van een incident. Dat kan prima werken — het is precies hoe je snel opschaalt zonder dat elke regio zelf piloten in dienst neemt. Maar het is wel een andere keten dan wanneer de brandweer zijn eigen toestel de lucht in doet, en die keten verdient dezelfde vragen over opslag en gebruik van beeldmateriaal als elke andere camera boven een bedrijventerrein.

Vlieg je zelf in die regio, dan volgt hier één regel rechtstreeks uit dit nieuws: hoor of zie je een incident in de buurt, land dan meteen en blijf uit de lucht. Daar kan nu namelijk laag een hulpverleningsdrone hangen die er binnen drie minuten is. Wat er verder aan regels geldt zodra je boven bebouwing komt, staat in onze uitleg over vliegen rond woningen en privacy. Wie wil zien wat dit soort toestellen verder al doen voor publieke taken: we schreven eerder over de medische drone van Isala en over faunadrones boven Overijsselse weilanden.

Vijftig vluchten, en dan?

De proef stopt bij vijftig inzetten. Op dat moment komt de vraag op tafel die er echt toe doet: publiceert de VRU hoe vaak de drone de inzet veranderde, of blijft het bij “we zijn voorbereid om dit te kopiëren naar andere meldkamers”? Verschijnt er een evaluatie met dat afschaal-getal erin, dan is dit het begin van iets. Blijft die evaluatie uit, dan is het vijftig mooie vluchten geweest.